Reklama

2017-08-02 15:03:25

Nowy Targ

Ośmieszanie historii (felieton)

Reklama

Reklama
Reklama

Jedna rocznica uczczona przez trzy grupy ludzi i na trzy sposoby. Na to, by się zjednoczyć ponad podziałami i nie ośmieszać narodowych świąt, w Nowym Targu szans nie ma.

Reklama

Pod Krzyżem Katyńskim obchody wczorajszej rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego zorganizowała Nowotarska Grupa Mieszkańców „Pamięć” ze swoją liderką Jadwigą Nieckarz. W tych uroczystościach udział wzięli m.in. PiS-owscy parlamentarzyści - senator Hamerski i poseł Siarka, przedstawiciele władz powiatu i Związku Podhalan. Potem była rekonstrukcja w wykonaniu Podhalańskiej Grupy Rekonstrukcji Historycznych "Błyskawica", o której już stało się głośno w internecie za sprawą wywieszonych z okien gimnazjum nr 1 flag ze swastyką (o tym - tutaj: http://24tp.pl/n/41140).

Na rocznicowe obchody pod Kopcem Wolności zaprosili główni antagoniści Jadwigi Nieckarz. Za organizatorów - „Nowotarskich synów żołnierzy AK” - podpisał się  Maciej Downar Zapolski - prezes Zarządu Zgrupowania Stołpecko-Nalibockiego i rodzin AK ze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Warszawie. W tych uroczystościach uczestniczyła wiceburmistrz Joanna Iskrzyńska-Steg, dyrektor MOK Bolesław Bara oraz naczelnik wydziału kultury, sportu i promocji urzędu miasta Katarzyna Put.

Ich obecność jednak - jak brzmi dziś oficjalne stanowisko władz, przekazane przez Andrzeja Rajskiego - przewodniczącego rady miasta - miała charakter prywatny, a samo miasto żadnych uroczystości nie organizowało. 

Tłumaczenie to dla wielu jest niezrozumiałe - trójka ważnych miejskich urzędników razem na obchodach… prywatnie? O co w tym chodzi? 

Ci, którzy troszkę w miejskiej polityce siedzą, przypominają sobie spór między magistratem a Jadwigą Nieckarz o pewną niezapłaconą przez miasto fakturę z ubiegłego roku. Nieckarzowa organizowała jedno z wydarzeń związanych z jubileuszem 670-lecia Nowego Targu. Według urzędników - wydała znacznie więcej, niż mogła, kasy jej nie zwrócili, więc sprawa będzie miała swój finał w sądzie. I tą właśnie historią podejrzliwi tłumaczą sobie obecność odpowiedzialnych właśnie za promocję i kulturę pracowników magistratu na wczorajszych uroczystościach organizowanych przez przeciwników Nieckarzowej. Zwyczajnie - zrobić kobiecie na złość. Ale jeśli tak rzeczywiście było, to taka urzędnicza demonstracja osiąga poziom zabawy przedszkolaków.

Sam Andrzej Rajski natomiast, wraz z burmistrzem Grzegorzem Watychą na żadne uroczystości nie przyszli, w południe za to złożyli kwiaty na grobach nowotarżan - powstańców warszawskich na miejskiej nekropolii. 

Wczorajsza rocznica po raz kolejny udowadnia, że podziałów w stolicy Podhala nie da się zniwelować, choć z drugiej strony dlaczego od Nowego Targu wymagać więcej, niż od innych? W końcu to właśnie polityczne podziały - takie jak nigdy od 89 roku - są dziś podstawowym elementem społecznego, ba, nawet rodzinnego życia. A chociaż może się wydawać, że nowotarskie konflikty to znacznie niższy szczebel, jednak analizując je głębiej, przekonanie to może okazać się błędne. W końcu genezą wojny między obu zwalczającymi się nowotarskimi grupami jest stosunek do sylwetki kontrowersyjnego gorczańskiego partyzanta Józefa Kurasia „Ognia”, któremu w lutym tego roku minister Macierewicz uznał stopień majora. Ku radości grupy Nieckarzowej i oburzeniu „Nowotarskich synów żołnierzy AK”. A spory wokół „żołnierzy wyklętych” to już działka nie tylko lokalnych środowisk i polityków.

Piotr Dobosz

***

Poniżej obszerny wywiad z przewodniczącym nowotarskiej rady miasta Andrzejem Rajskim na temat patriotycznych rocznic, przeprowadzony przez Tygodnik w kwietniu tego roku.

Rocznice pod lupą radnych- Nie należy eksponować różnic, tylko to, co ludzi łączy - mówi Andrzej Rajski, przewodniczący rady miasta w rozmowie z Tygodnikiem Podhalańskim.

- Narodowy Dzień Żołnierzy Wyklętych w marcu, Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej połączony z obchodami 7. rocznicy  katastrofy smoleńskiej w kwietniu. I ta druga już bez udziału delegacji i sztandaru miasta. Obu rocznicom - organizowanym przez Nowotarską Grupę Mieszkańców „Pamięć” - towarzyszy atmosfera skandalu - w tle znowu spór o kontrowersyjnego gorczańskiego partyzanta Józefa Kurasia „Ognia” i jego oddział. A gdzie „powaga nad trumną”? I co robi miasto?

Andrzej Rajski: - Samorząd reprezentuje wszystkich mieszkańców. Jeśli są jakieś sprawy niewyjaśnione, kontrowersyjne, inaczej przez różne grupy ludzi odbierane, to nie należy eksponować różnic, tylko to, co ludzi łączy. Bo te spory obniżają powagę uroczystości. 

- W tej marcowej władze miasta uczestniczyły, za co od Tadeusza Morawy - syna żołnierza Armii Krajowej i przeciwnika „Ognia” - dostały ostre pro memoria na sesji. Chodziło o Apel Poległych i wymienienie w nim partyzantów Kurasia, którzy uczestniczyli w mordach na ludności cywilnej. Padło ostre sformułowanie o profanacji Krzyża Katyńskiego.

AR: - To bardzo poważne oskarżenia, wszystko powinno zostać dogłębnie zbadane przez Instytut Pamięci Narodowej i sądy. Ja nie jestem w stanie ocenić, która postawa jest właściwa, mogę opierać się tylko na relacjach ludzi, którzy wtedy żyli, albo na badaniach naukowych. Ten historyczny podział w Nowym Targu jest bardzo silny, dlatego pomnik „Ognia” stanął w Zakopanem, a nie u nas. A przecież Kuraś działał głównie na naszym terenie. To też o czymś świadczy. Ale faktycznie, wymienianie w Apelu Poległych ludzi, co do których są wątpliwości, nie powinno mieć miejsca. 

- I dlatego sztandaru miasta, władz i radnych nie było podczas następnej, kwietniowej rocznicy?

AR: - Nie było podczas obchodów organizowanych przez jedną ze stron konfliktu, czyli Nowotarską Grupę Mieszkańców „Pamięć”. Dopóki wszystko nie zostanie wyjaśnione, to uważam, że samorząd nie powinien brać w takich uroczystościach udziału. Ale byliśmy - jako władze miasta - z wiązankami pod Krzyżem Katyńskim i pomnikiem na cmentarzu. 

- Przebiegli sobie szybko, po kryjomu i po cichu złożyli wiązanki kupione za pieniądze podatników, nikogo nie poinformowali. W czyim imieniu to zrobili, bo chyba nie mieszkańców - to słowa Jadwigi Nieckarz, liderki NGM „Pamięć”.

AR: - Uważam, że w godny sposób uczciliśmy tę rocznicę, tak, jak powinniśmy. Pani Jadwiga ma prawo prezentować swoje poglądy, ale nie ma prawa oczekiwać od samorządu, by jej pomysłom bezkrytycznie się podporządkował. Jeżeli miasto ma coś firmować, to scenariusz ma być z miastem uzgodniony. I przede wszystkim musi to być do przyjęcia przez wszystkich mieszkańców, bo samorząd wszystkich reprezentuje. Nie poszczególne grupy. Przy organizowaniu takich uroczystości powinno się ważyć nastroje społeczne, nikt nie może zawłaszczać narodowych symboli w imię tego, że „tylko on ma rację”.

- Ale tych grup nie da się pogodzić i robi się wielka rocznicowa szopka. 

AR: - Faktycznie, konflikt widać na każdym kroku, chociażby przy okazji dyskusji o sprawie pomnika Bohaterów Września na Kowańcu, pod którym do niedawna obchodzono rocznicę wybuchu II wojny światowej. Teren ma nowego właściciela, ale staramy się wykupić część działki z monumentem. Jeśli to się nie uda, pomnik trzeba będzie przenieść. I na tym tle - mimo że żadnych rozstrzygnięć nie ma - obie grupy już się zdążyły pokłócić. Jedni chcą, by stanął na Kopcu Wolności, drudzy - na Placu Kombatantów. Ale przecież takie decyzje należą tylko do rady miasta.

- Może więc miasto przy organizacji obchodów rocznicowych też powinno wykazać się inicjatywą? Może warto - by uniknąć konfliktów i ośmieszania się - wziąć na siebie odpowiedzialność za więcej rocznic niż tylko uchwalenie Konstytucji 3 maja, odzyskania niepodległości czy wybuchu II wojny światowej? Robert Kowalski - nowy szef Muzeum Podhalańskiego, jest również prezesem nowotarskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, które mogłoby zadbać o to, by nie było merytorycznych wpadek.

AR: - Też uważam, że miasto powinno coś z tym zrobić. Rozmawiałem już z przewodniczącym komisji kultury rady miejskiej Leszkiem Pustówką i mam nadzieję, że jakaś formuła zostanie wypracowana. A różne stowarzyszenia mogą nam oczywiście pomagać, ale scenariusze powinny być zaakceptowane przez radę. Tylko wtedy możemy je traktować jako oficjalne, brać w nich udział wraz z miejskim sztandarem. Taka najbliższa uroczystość - po 3 maja - to 1 sierpnia - rocznica wybuchu powstania warszawskiego. Mam nadzieję, że komisja kultury przedstawi jakieś pomysły i sama rada zadba już o godne uczczenie tej rocznicy. A potem o kolejne. I że rocznice te - wraz z informacją, gdzie i jak są obchodzone - trafią w przyszłości do corocznie wydawanych miejskich kalendarzy.

- Jadwiga Nieckarz twierdzi, że nieobecność władz na kwietniowych obchodach katyńskich i smoleńskich to zemsta za konflikt, w jaki popadła z miastem po ubiegłorocznych obchodach roku jubileuszowego. To właśnie ona organizowała jedno z jubileuszowych wydarzeń, konkretnie - obchody 75-lecia powstania Konfederacji Tatrzańskiej. Między nią a urzędnikami doszło do sporu, którego przyczyną była zakwestionowana przez magistrat i niezapłacona faktura za materiały promocyjne, a teraz sprawą zajmuje się sąd.

AR: - Z tą sprawą nasza nieobecność nie miała nic wspólnego, ale skoro pan już o to pyta, to rzeczywiście, nie było tak, jak być powinno. Ze spotkań i zapadających na nich decyzji powinny być zawsze sporządzane notatki służbowe, protokoły. Nie może być ustnych ustaleń, zwłaszcza gdy w grę wchodzą miejskie pieniądze. Pani Nieckarz powinna mieć na piśmie, ile i na co może wydać. Zawiniły tu obie strony, choć myślę, że większa jest wina urzędu, który ma doświadczenie w sprawach finansowych i to on powinien wszystkiego dopilnować. Wtedy tego sądu by nie było. Mogę jednak zapewnić, że nieobecność samorządu na katyńskich obchodach zorganizowanych przez Nowotarską Grupę Mieszkańców „Pamięć” z tą sprawą w żaden sposób się nie wiąże. Tu chodziło tylko o kwestie bezstronności miasta w historycznym konflikcie. Bo tę bezstronność musimy zachować i - mam nadzieję - komisja kultury poradzi sobie z tym problemem.

Rozmawiał Piotr Dobosz

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Patryjota 2017-08-03 08:29:45
Tylko budowa pomnika Lecha i Marii Kaczyńskiej w miejscu gdzie stał pomnik Orkana może pogodzić zwaśnione strony w Nowym Targu.
miejscowy turysta 2017-08-02 20:04:59
To wiadomo od wieków, Polacy jednoczą się tylko wtedy gdy mają wspólnego wroga. Zostawić nas samym sobie to się rychło pożremy nawzajem.
Taki klimat :D
lili 2017-08-02 15:50:03
świetny felieton, nic dodac nic ująć nowotarskie piekiełko
  • USŁUGI | inne
    50zł za założenie najlepszej lokaty 3,5%
    WWW: www.kasazakonto.eu
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SUZUKI GRAND VITARA II 2005 stan bardzo dobry, Zakopane
    Tel.: 604112080
  • PRACA | dam
    Do stróżowania/dozoru zatrudnię. Zakopane
    Tel.: 510417782
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni KUCHARZA do Hotelu "Tatry" na Polanie Zgorzelisko z możliwością zakwaterowania. Tel. 18 20 637 30 lub 506 129 438.
  • PRACA | dam
    INSTYTUT SZKOLENIA zaprasza na kursy: - OPERATORA KOPARKI I KOPARKO-ŁADOWARKI, kontakt 781 600 400 lub mail: instytutszkolen.podhale@gmail.com
  • PRACA | dam
    KIEROWCA CE w ruchu międzynarodowym, dwutygodniowe kółka, wysokie wynagrodzenie od 6500zł
    Tel.: 667471998
    E-mail: tadziej@poczta.onet.pl
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam czarną krowę
    Tel.: 694763102
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    TOYOTA AVENSIS r.p.2005, 2.0D
    Tel.: 602139613
    E-mail: wacsmo@gmail.com
  • MOTORYZACJA | kupno
    SKUP Samochodów Każda Marka
    Tel.: 512-700-770
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni na stałe, z możliwością zamieszkania POKOJÓWKI. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    WYNAJMĘ BUDY-STOISKA POD HANDEL W CENTRUM BIAŁKI, dobra lokalizacja, dobre ceny. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL 110mkw W CENTRUM NOWEGO TARGU ul. Krzywa, z odbiorami, pod KAWIARNIĘ, ZAKŁAD FRYZJERSKI, BIURO. 608 806 408
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w sklepie spożywczym EURO na UL.ZAMOYSKIEGO 1. Praca zmianowa na stanowisku sprzedawca.Mile widziane doświadczenie.
    Tel.: 501366626
    E-mail: darczar1@o2.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    LAND ROVER DISCOVERY 3, r.p.2008, przebieg 400 000 km, serwisowany, I właściciel, cena 35000 zł. 602 378 614
  • PRACA | dam
    Nowy Targ zatrudnię KUCHARZA-POMOC KUCHENNĄ. 794 380 578.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam Willę w centrum Zakopanego z przeznaczeniem na pokoje gościnne.
    Tel.: 515247140
  • PRACA | dam
    Praca na budowie - docieplenia, wykończenia. Zakopane i okolice.
    Tel.: 500160574
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    Praca w Norwegii .Firma Norweska zatrudni; tynkarzy,również początkujących,stolarzy,dekarzy,malarzy,blacharzy budowlanych. Języki obce NIE wymagane-pracownicy z Podhala. Zarobki ; 10,000-15,000 zł./miesiąc. Zjazdy do kraju co 2-3 tygodnie. Zapewniamy mieszkanie. Tel;
    Tel.: 667 602 602
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2018-07-23 13:10 Polscy turyści weszli na zamknięty szlak i utknęli nad wzburzonym potokiem 2018-07-23 12:01 Dzień bez ulewy to dzień stracony. Po deszczu wyszło słońce 2018-07-23 11:37 Na zakopiance korki - drogowcy malują pasy (wideo) 2 2018-07-23 11:32 Brathanki dla Martynki 2018-07-23 10:15 Tatrzański taniec chmur 2018-07-23 09:57 Tłumy w Krościenku 2018-07-23 09:51 Moc ludzi gór 2018-07-23 09:50 W Tatrach słońce i chmury. Uważajcie na burze 2018-07-23 08:00 Na Bachledzkim Wierchu pojawił się znak zakaz ruchu 4 2018-07-22 20:26 Ulica zamieniła się w rwący strumień (WIDEO) 2 2018-07-22 20:07 Obok czy za sobą - Spisz ekstremalnie 2 2018-07-22 19:04 Podtopienia także w Piekielniku 2018-07-22 19:00 Oblężenie beczkowozów 2018-07-22 18:53 Deszcz ciągle pada. Kolejne interwencje strażaków 2018-07-22 18:22 Taternik ranny pod Mnichem 2018-07-22 18:06 Taki warkocz tylko w Poroninie 2018-07-22 17:10 Lipnica Mała pod wodą (WIDEO) 2 2018-07-22 16:16 Oberwanie chmury także nad powiatem tatrzańskim (ZDJĘCIA, WIDEO) 3 2018-07-22 16:06 Andrzej Bargiel zjechał z K2! 8 2018-07-22 15:23 Woda znów zalewa domy 2018-07-22 15:02 Wielkie grzybobranie 1 2018-07-22 14:19 Jeźdźcy na lotnisku 2018-07-22 13:43 Śmiertelne dachowanie 14 2018-07-22 13:40 Odpustowe kramy przy muzeum 2018-07-22 13:30 Spustoszenia po wielkiej wodzie 3 2018-07-22 12:25 Dunajec jak Żółta Rzeka 5 2018-07-22 11:07 Zakorkowane 2 2018-07-22 10:36 Stare Dobre Małżeństwo w Zakopanem. Mamy zaproszenia 1 2018-07-22 10:00 Stanisława Celińska na literackim szlaku 2018-07-22 09:52 Festiwalowe urodziny Muzyki na Szczytach 2018-07-22 09:47 Dni Muzyki Karola Szymanowskiego po raz 41 2018-07-22 09:07 Poroniańskie Lato w pełni 2018-07-22 09:01 Nokaut Polaków w Wiśle! 2018-07-22 08:49 Gwiazdozbiór Hej Fest 2018-07-21 21:00 Mistrzowski udój 2018-07-21 20:04 Prawdziwkowe szaleństwo czas zacząć 3 2018-07-21 19:05 Polak Węgier dwa bratanki 4 2018-07-21 19:01 Pociąg - najlepsze rozwiązanie 6 2018-07-21 17:46 Akcja ratunkowa na Dunajcu 5 2018-07-21 17:30 Śmieciowy krajobraz po wielkiej wodzie 5 2018-07-21 16:32 Mieli pod górę 2018-07-21 15:34 Kwietniki blokują parkujących 8 2018-07-21 14:30 Charytatywne mienia wyprzedawanie 4 2018-07-21 13:58 Morskie Oko oblężone 6 2018-07-21 13:35 Mistrzowskie parkowanie 2 2018-07-21 12:52 Woda nabroiła 1 2018-07-21 12:30 Kolejna ekstremalnie trudna akcja GOPR 1 2018-07-21 11:27 Kociczka MILUSIA szuka dobrego domu 2018-07-21 10:34 Biały Dunajec bez wody pitnej 2 2018-07-21 10:25 Parking z dzikimi zasadami u wylotu Doliny Kościeliskiej 15
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-07-23 13:00 1. A jo myślołem że farbą!!! 2018-07-23 12:51 2. Znak stoi juz około roku a nic niezmienił !!! 2018-07-23 12:46 3. i dlatego ja swoim klientom polecam przede wszystkim SŁOWACJE . Za przeproszeniem s....m na Morskie Oko , i inne przepełnione pseudo szczyty w Polskich górach 2018-07-23 12:30 4. Remont tej drogi powinen być przeprowadzony odcinkami . Do czasu zrealizowania odcinka w 100% nie powinien być realizowany następny. Uważam że jest to wyłącznie wina inwestora. Jestem turystą który co roku odwiedza Zakopane i mogę stwierdzić że drogi w mieście są dziurawe, rowy niedrożne a studziennki kanalizacjne nie odbierają wody która płynie ulicą. Za to ceny za parkowanie samochodu co roku do góry . 2018-07-23 12:18 5. Nocami się maluje!!! 2018-07-23 09:50 6. Masz rację , do Białki nie ma sensu jechać , tam nic nie ma oprócz paru zadufanych pseudo biznesmenów , braku kanalizacji , wszelakiego smrodu i latających "witaczy " Tym bardziej , że wiara ci na to nie pozwala ..Dziwię się jeszcze , że odważyłaś się tam do szkoły przypałętać , dawać jakieś niby kaski z papieru na rowery . Normalnie szok . Jak co kolwiek w życiu może zdobędziesz to wtedy to proponuj swoje trasy .Na razie proponuję ci jazdę wokół Waszego " pępka bukowiańskiego " 2018-07-23 09:44 7. kim jest ta podrzędna dżokejka .Pierwszy raz słyszę 2018-07-23 09:22 8. Znak stoi juz od ponad miesiaca, a auta jak jezdzily tak jezdza, wiec ja bym zbytniej sensacji nie robil 2018-07-23 09:04 9. GANGES ???? 2018-07-23 08:54 10. Znaczy, że co? Nie da rady wjechać nawet terenówką by się mi piesek wysrał.
2018-07-15 11:25 1. PODGORICA to -CZARNOGÓRA - MONTENEGRO 2018-07-14 23:40 2. Mnie dziwi jedna rzecz. Dlaczego przy wylotach z głównych tras wycieczkowych np dolina Kościeliska lub przy zejściu do Kuźnic nie ma żadnych śmietnikow??? Brak takich prostych rozwiązań jest dziwny. Co tatrzański park nie może w ramach biletów postawić smietnikow? A potem się dziwią że leży na ulicy...co ludzie do domu mają nosić? 2018-07-08 07:15 3. Podgorica jest stolicą Czarnogóry . Takie małe sprostowanie 2018-06-29 22:57 4. Naszczescie widać po tych fotach ze coraz mniej ludzi jest naiwnych i sprzątają Tatry za tych darmo zjadow z tpn na lesniczowkacz siedzi po paru chłopa cały dzień i biora za to gruba kasę bo wszystko wziete do rezerwatow scislych tak ze ludzie nie maja tam wstepu hodowla kornika i drzewo marniejace za miliony złotych do tego jeszcze biorą gruba kasę za bilety to nie mają za co wynająć ludzi do sprzątania? 2018-06-28 15:27 5. Dobrze, że jest tak dużo zdjęć bo jeszcze ktoś mógłby odnieść wrażenie że były tysiące albo miliony zatroskanych obywateli prl. 2018-06-20 14:26 6. Z całym szacunkiem dla mistrza: Józef Piłsudski, Ryszard Kaczorowski, Władysław hr. Zamoyski, Kazimierz Przerwa Tetmajer, Władysław Orkan, Kornel Makuszyński, Ignacy Mościcki, Stanisław Witkiewicz i ... Kamil. Wszystko w porządku panowie radni? 2018-06-19 12:00 7. Czy ci zaKODowani to wiedzą co to jest faszyzm? Jak na zjazd całej małopolski, Oświęcimia, Raciborza itd. to po jednym delegacie z miasta chyba przypadło, patrząc po frekwencji. 2018-06-18 12:01 8. Tryzub widze jest na każdej demonstracji. O co im kaman??? 2018-06-18 10:07 9. Jak to miło, że panowie z antyislamu, też poparli tę akcję. 2018-06-13 23:24 10. ciekawostka ze ta firma dalej istnieje tu jest link do strony producenta jednej z tych starych maszyn .. http://www.cramer.eu/pl/strona-glowna.html
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

Pożegnania

Album TP

FILMY TP