Reklama

2017-12-22 15:57:06

Słowacja

Górale ruscy i pienińscy znów razem

Reklama

W kinie Tatra w Starej Lubovni odbyła się premiera filmu "Muzyka bez granic" - autorstwa dr Justyny Cząstki-Kłapyty.

Premiera filmu połączona została z promocją płyty zawierającej nie tylko ten film, ale także nagrania 64 pieśni, które stanowią podsumowanie badawczych działań dokumentujących zbliżone warianty pieśniowe obu społeczności góralskich – ruskiej i pienińskiej po obu stronach granicy państwowej Małych Pienin. 


Dokument filmowy stanowi zarówno dopełnienie tych nagrań pieśniowych, jak i podsumowanie całego projektu „Muzyka bez granic”, którego głównym organizatorem jest Fundacja "Dobra Wola", a współorganizatorami po stronie polskiej – Miejski Ośrodek Kultury w Szczawnicy, Szałas Groń na Palenicy, a po słowackiej stronie - Lubovnianskie Osvetove Stredisko.

Projekt badawczy realizowany był przez cały rok 2017, oprócz aspektów etnomuzycznych miał, jako główny swój cel, ukazać i ożywić zapomniane dawne więzi górali pienińskich z tzw. Zahorianami - czyli Rusinami-Rusnakami zamieszkującymi Pieniny po obydwu stronach granicy. Z polskiej strony to tereny po dawnej "Rusi Szlachtowskiej" a więc rusińskie wsie Szlachtowa, Jaworki, Czarna i Biała Woda - których mieszkańców wysiedlono w ramach niesławnej "Akcji Wisła". Po słowackiej stronie to rusińskie wsie Litmanova, Velki Lipnik i Kamienka. W projekcie uczestniczyli również polscy górale pienińscy, którzy kultywują syntezę dawnej i dzisiejszej kultury tego regionu.

Analiza porównawcza zgromadzonych źródeł pieśniowych prowadzona była z perspektywy emicznej, czyli opartej na subiektywnych odczuciach nosicieli pieśniowej tradycji. - Przy identyfikowaniu odtwarzanych z nagrań wątków pieśniowych mieli oni za zadanie kierować się w pierwszej kolejności kryteriami muzycznymi, a dopiero w drugiej kolejności treściowymi, co nie należy w ludowej percepcji muzycznej do zadań najprostszych – mówi dr Justyna Cząstka-Kłapyta, która dokonała analizy zgromadzonego materiału źródłowego liczącego łącznie 211 nagrań pieśniowych, z których 113 zostało powtórnie nagranych w Sovart studio nagrań w Szczawnicy (przy MOK), a 63 ukazały się na płycie. 

Najwięcej zbieżności melodycznych i treściowych wykazał repertuar pieśni biesiadnych. Zbliżona pod względem melodycznym okazała się także grupa repertuaru wykonywanego na wolnym powietrzu. Zarówno górale pienińscy, jak i ruscy z Velkego Lipnika i Kamionki oraz byłej Rusi Szlachtowskiej określają tę kategorię pieśni nutami/ntami polanowymi albo nazywają je špivanky/śpiewki polanowe. Niezwykłą wartość jego nagrań podkreśla fakt, że stanowią jedyną zachowaną spuściznę muzyczną Rusinów Szlachtowskich, którzy jak cały etnos ruski miał ogromny wpływ na kształtowanie kultury muzycznej wielu regionów Karpat. 

Porównanie swojskiego repertuaru pieśniowego górali pienińskich z repertuarem słowackich sąsiadów i z zapamiętanymi z okresu przed II wojną światową pieśniami 93 letniego mieszkańca Jaworek – Bazylego Hnadkowicza pozwoliło wydobyć na światło dzienne dawno niewykonywane przez górali po obu stronach granicy melodie (pieśni) i udowodnić, jak wiele związków łączyło te dwie grupy etniczne. Nagrania wraz z filmem mają budzić refleksję nad fenomenem kształtowania muzycznych tradycji obszarów pogranicza kulturowego, które są wyjątkowe, jak polsko-słowacki region Pienin. Nie można zrozumieć kultury muzycznej polskiej części regionu pienińskiego bez wyjścia poza jego granice kulturowe, językowe, narodowościowe i wyznaniowe. W końcu udało nam się spojrzeć na ten znaczący dla dzisiejszego kształtu kultury muzycznej górali pienińskich wycinek regionu Pienin z perspektywy jakby całości, niezależnej od podziałów państwowych i wyznaniowych – mówi autorka projektu.

Film jest dostępny w Internecie na profilu facebookowym „Muzyki bez granic” oraz na kanale YouTube. W imprezie zorganizowanej na Słowacji przez Lubowlańskie Osvetowe Stredisko oraz Stowarzyszenie Młodzi Rusini wzięli udział: Justyna i Piotr Kłapytowie, reżyser filmów dokumentalnych Krzysztof Krzyżanowski, Alina Doboszewska z Fundacji Dobra Wola, Anna Łoś z Radia Kraków, Piotr Gąsienica - były dyrektor MOK-u w Szczawnicy, redaktorka miesięcznika "Z doliny Grajcarka" Alina Lelito z mężem Piotrem, który nagrywał płytę związaną z projektem, etnograf Piotr Krzywda, uczestnicy projektu Jan Kubik i Marian Jarosz, Andrzej Dziedzina Wiwer z żoną Marią, Janina Gawlik, Halina Stopka, Irena Stopa, Agnieszka Stopka, Helena Łazarczak, Anna Węglarz oraz reprezentantki społeczności jaworskiej i Stowarzyszenia na Rzecz Promocji i Rozwoju Jaworek - Stanisława Mazurek, Halina Gąsienica i Zofia Ikoniak - żona śp. Filipa, Rusnaka z Jaworek.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Poszukuję instruktorów do nauki jazdy na nartach i desce. Oferujemy ubrania firmowe, karnet. Płacimy 10 euro za godzinę. Praca od zaraz w miejscowości Zdziar w STRACHAN SKI CENTRUM (8 km od Jurgowa) Telefon kontaktowy : +421 919 298 356 Dziak Jaroslav.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: KASJER, SPRZEDAWCA- KASJER I PRACOWNIK SKLEPU W ZAKOPANEM TEL. 668 333 831
  • PRACA | dam
    Poszukiwana osoba do opieki przy starszym mężczyźnie na Maruszynie. Możliwość zakwaterowania.
    Tel.: 182754849 lub 602446792
  • PRACA | dam
    Przyjmę krawca/ową do szycia kurtek skórzanych.Nowy targ praca stała.Nowy Targ
    Tel.: 601508717
    E-mail: waciop@interia.pl
    GG: Nowy Targ
    Inne: Piotr
  • MOTORYZACJA | inne
    Wycinka Przycinka Drzew w TRUDNYCH WARUNKACH 691317098 anbud-biuro@wp.pl
    Tel.: 691317098
    E-mail: kic-and@wp.pl
    GG: ZĄB
    Inne: ANDRZEJ
  • USŁUGI | budowlane
    POKRYCIE DACHOWE, RYNNY, OBRÓBKI, PODBITKI, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ itp. 531 001 608.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię osobę do roznoszenia ulotek
    Tel.: 693636136
  • USŁUGI | budowlane
    Odśnieżanie dachów
    Tel.: 511398998
  • PRACA | dam
    przyjmę dziewczynę do pensjonatu,pomoc,kuchnia,jadalnia
    Tel.: 1820 11076 kom.728796709
    E-mail: annachy@gazeta.pl
  • PRACA | dam
    Nie palącą dziewczynę do pomocy:pokojówka kelnerka kuchnia w Bukowinie Tatrzańskiej od zaraz z zamieszkaniem i wyżywieniem 602742925
    Tel.: 602742925
    E-mail: dwbasia@neostrada.pl
  • SPRZEDAŻ | tv, agd, komputery
    Sprzedam witryny chłodnicze ze sklepu w dobrym stanie 602742925
    Tel.: 602742925
    E-mail: dwbasia@neostrada.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Firma remontowo budowlana z wieloletnim doświadczeniem w Niemczech szuka zleceń. Wykonujemy kompleksowe remonty domów mieszkań i biur .
    Tel.: 880823102
    E-mail: firmafilas@gmail.com
  • RÓŻNE
    Zapraszamy osoby w wieku 60+ do wzięcia udziału w bezpłatnych warsztatach komputerowych oraz florystycznych, które rozpoczną się w drugiej połowie stycznia 2019 roku. Warsztaty będą odbywały się w Białym Dunajcu w ramach Podhalańskiego Centrum Aktywności Lokalnej. Organizatorem warsztatów jest Stowarzyszenie Edukacji Pozaformalnej "Meritum"
    Tel.: Więcej informacji pod numerem telefonu: 884 990 478
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki Maszynowe i tradycyjne, wykończenia wnętrz Tel: 516 175 182,
    Tel.: 886 417 003
  • PRACA | dam
    Norwegia/Tynkarze.Praca całoroczna.Chłopaki z Podhala.Zarobki w przeliczeniu; od 17-25 Euro/godz.Zjazdy do kraju,wg.własnego uznania,średnio co 2-3 tyg.Języki obce NIE wymagane.Tel;
    Tel.: 699 559 329
  • PRACA | dam
    POSZUKUJEMY DZIEWCZYNY NA STANOWISKO SPRZEDAWCA do butiku WYMAGANIA: kreatywność, zainteresowanie modą, samodzielność i zaangażowanie, UMOWA O PRACĘ PEŁNY ETAT na czas nieokreślony, WYNAGRODZENIE 2500-3000 tys. brutto
    Tel.: 660-521-738
    E-mail: bazaarconceptstore1@gmail.com
    WWW: www.facebook.com/bazaarconceptstore
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCA stacji BP Jodła w Zakopanem - dołącz do zespołu. Oferujemy: - pracę w stabilnej firmie, - atrakcyjne wynagrodzenie 2993-3542 zł/mies. i premie, - wymiar etatu dostosowany do twoich potrzeb, - ścieżki kariery: możliwość aplikowania na wyższe stanowiska. Kontakt telefoniczny: 784 095 202. Odpowiedzi prosimy kierować przez poniższy link:
    WWW: https://system.erecruiter.pl/FormTemplates/RecruitmentForm.aspx?WebID=8c1de992f5354fa18312c9f2cac0b97b
  • USŁUGI | budowlane
    RENOWACJE ŁAZIENEK, REMONTY OGÓLNE - firma z 20-letnim doświadczeniem. 505 966 625.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2019-01-19 16:52 Po pierwszej serii Polacy na 4 pozycji 2019-01-19 16:33 Nasi, do boju 2019-01-19 16:17 Bajkowe góry 2019-01-19 16:16 Rażąco słabe odśnieżanie w Krościenku 2019-01-19 14:19 Zakopianka się korkuje 2019-01-19 13:56 Coraz więcej kibiców pod Wielką Krokwią 2019-01-19 13:00 Narciarskie niebo 2019-01-19 11:50 Polacy żegnają zamordowanego prezydenta Gdańska 2019-01-19 10:46 Cała Polska żegna Pawła Adamowicza 4 2019-01-19 10:06 Kolejką na Luboń 3 2019-01-19 07:59 Jak przewieźć narty samolotem? 3 2019-01-18 22:19 Tak kibicowali na Antałówce 1 2019-01-18 21:07 Tak wyglądały dzisiejsze kwalifikacje do Pucharu Świata 2019-01-18 19:39 Norweg wygrał kwalifikacje. Wszyscy Polacy w konkursie 2019-01-18 19:15 Nowy Targ dla prezydenta Adamowicza 5 2019-01-18 19:07 Tankowanie w sercu miasta 10 2019-01-18 17:28 Konsultowana Strefa Aktywności 1 2019-01-18 15:59 Treningi czas zacząć. Kubacki skacze najdalej! 2019-01-18 14:59 Śmierć w autokarze 3 2019-01-18 14:52 Na zakopiance coraz większy ruch 2019-01-18 14:42 Nasz śnieg najdroższy 2 2019-01-18 14:22 Takie dawniej były skoki 2 2019-01-18 13:14 Żartowniś od bomby 1 2019-01-18 12:49 Goszczyński ze srebrną tarczą w rankingu Perspektyw 2019-01-18 12:30 Koniki sprzedają bilety na Puchar po 200 zł 2 2019-01-18 12:13 Puchar Świata czas zacząć 2019-01-18 11:36 Różowe niebo w czasie zachodu słońca. Goryczkowa kursuje 2019-01-18 11:29 Dwunastogodzinny maraton narciarski 2019-01-18 10:47 Kibice odbierają bilety 1 2019-01-18 10:41 Tak właśnie wygląda na pieszo, pozdrawiam burmistrza 25 2019-01-18 09:45 Straganów na ul. Piłsudskiego przybywa 3 2019-01-18 09:25 Fotoreporter-samorządowiec 1 2019-01-18 06:45 Pożar pod Gubałówką 5 2019-01-17 20:15 Na skrzyżowaniu bez zmian 8 2019-01-17 20:14 Alarm bombowy w centrum Rabki 4 2019-01-17 18:48 Turystyka podwyższonego ryzyka 2019-01-17 17:08 Szpitalna ruina - zaczęły się wyburzenia 2019-01-17 16:01 Drapieżna dziura 2019-01-17 15:55 Radni zgłaszają projekt uchwały o przemocy w rodzinie 22 2019-01-17 15:43 Puchar Świata jeszcze się nie zaczął, a parkingi już pełne 3 2019-01-17 15:37 Zdrój na gazie 2019-01-17 15:20 "Łopatujemy" nadal 1 2019-01-17 15:00 Handel biletami na skoki już się zaczął 2 2019-01-17 14:34 Lawina zasypała szałas przy trasie narciarskiej 2019-01-17 14:19 Duże zainteresowanie „małym ZUS-em” na Podhalu 2 2019-01-17 14:15 Słońce wschodziło dziś na różowo 2019-01-17 13:58 Mordercze treningi pod Kasprowym 2019-01-17 13:46 Kolędowanie w szczytnym celu 2019-01-17 13:27 Młodzież opanowała Krupówki 2019-01-17 13:19 Brnij w śniegu albo płać mandat
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-01-19 15:55 1. nie jest to wina burmistrza, ze tak jest jak jest... zgadzam sie z pierwszym tutaj postem.. to prawda kazdy dolozyl sie i doklada. a tak na marginesie to mieszkancy zyja u jak w snieznej kuli szklanej, nie moga sie nigdzie ruszyc wyjechac, jak nie w jedna to w druga strone korki. ciezkie zycie maja zwykli mieszkancy... dobrze ze sa obecnie ferie ale prosze przemyslec na przyszlosc czy 2 stycznia dzieci w naszym regionie nie powinny miec wolnego ze szkoly/przedszkoli??? bo bedzie powtorka z rozrywki. kto wie ten wie co sie dzialo.... 2019-01-19 15:38 2. @żałobnik, i vice versa, kler ciągnie do przeciwników, hipokryzja jest zrozumiała, ale czyżby miał nastąpić ery PiS. 2019-01-19 15:26 3. To po świerć świeczki przynieśli??? 2019-01-19 15:18 4. @sp Memoriału nie bedzie bo jasnie panująca roztrwoniła kasę i nagle się rozchorowała po przegranych wyborach.Zwykły śmiertelnik by był nękany po kilka dni w tygodniu przez kontrole ZUS-u,przekrętami chorobowymi nierobów nie ma się kto zainteresować. 2019-01-19 15:06 5. Dzieje się rzecz pozytywna otóż wielu na co dzień wrogom kościoła dziś kościół nie przeszkadza, a wręcz przeciwnie zajmują pierwsze ławy ! Mam nadzieję, że nie chodzi o kampanię przed wyborami do UE, a o wiarę, żałobę i pokój. 2019-01-19 14:42 6. Zwalczać należy przyczyny - skutki przyczyn to patologia . Proponuje powołać uchwałę albo ustawę służącą do zwalczania patologio rządu i samorządu . Dlaczego ? To proste : To polityka rządu doprowadziła do patologii w rodzinie i społeczeństwie . Jak tu nie obrażać ludzi którzy nie potrafią samodzielnie myśleć . To że Zakopane takiej uchwały nie podjęło świadczy o tym że są u nas ludzie myślący . Pewno niektórym mażą się nowe posadki urzędowe do spraw zwalczania przemocy w rodzinie . Zapewne @Giena chciała by się załapać na stołek i paru innych pro społecznych . 2019-01-19 14:28 7. @Giena To że wszyscy fiksują nie oznacza że Zakopane ma też z fiksować . Po za tym nie da się wytłumaczyć idiocie że jest idiotą . Złota rączka to mało powiedziane Giena - znam swoją wartość , wiem co mówię i wiem co umiem - bardzo daleko ci do mnie . Zgadza się mędrzec z czasów PRL ,właśnie to gówno komunistyczne wyzwoliło we mnie chęć zdobywania wiedzy i zdobycia szerokich umiejętności po to by nie dać się zniszczyć tej czerwonej hołocie . W przeciwieństwie do ciebie uznaje że świata nie da się naprawić ustawami , uchwałami . Jedyny sposób na osiągniecie celu to nauka - ucz się więc @Giena , bo z ustawy albo uchwały wiedzy ci nie przybędzie - populizm urzędowy to pożywka dla lewaków takich jak ty . 2019-01-19 14:10 8. Lokalna rodzinna spółka Tesco nie wyrabia , lepiej nasyłać straż miejską ( też rodzinną spółkę ) na mieszkańców by oni Tesco z obowiązków wyręczali . Tak w ogóle to poco nam te spółki , po to by robotę za nich robić ? i z budżetu gminy do nich dokładać ? 2019-01-19 13:51 9. Postawcie mu pomnik i beatyfikujcie!!! 2019-01-19 12:56 10. Na rażie to go z drona tylko widać.
2019-01-16 10:07 1. Aleeee !!!!!!!!!!!!!! Widok z Łomnicy to coś niesamowitego... Byłam tam nie tak dawno - też zimą. Śniegu było trochę mniej, a na niebie czysty błękit, ani jednej chmury, zero wiatru . Powietrze kryształ, a panorama Tatr - od Bielskich po koniec Zachodnich . Wrażenia nie do opisania. Z wielkim sentymentem obejrzałam te cudowne zdjęcia. Dziękuję !!! 2019-01-14 20:02 2. Fakt,takich pięknych widoków już dawno na Podhalu nie było. 2019-01-10 18:46 3. Bardzo piękne anioły i tak miło się je podziwia,mimo że widze o oglądam je w internecie 2019-01-08 16:59 4. Święta rodzina wspaniała, dzieciątko cudowne. Szyk i elegancja, oto co cechuje tę rodzinę. Kochani, życzę Wam samych szczęśliwych dni. Czętochowianka 2019-01-05 17:00 5. O rany, kilka centymetrów śniegu i już armagedon. Rozum to element zapomniany. Nie wyjeżdżać z domów. Na prawdę tragefia z myśleniem. Śniegu nie ma, to źle, jak jest to też źle. Nawet najwyższy nie jest w stanie im dogodzić. W górach mieszkają nie od wczoraj. Ale raczej nie nauczyli się niczego, a raczej zapomnieli wręcz. Najlepiej jakby śnieg im padał tylko na stoki. A drogi były czyste i suche. A jak już pisałem wcześniej, odrobina rozumu wystarczy. 2019-01-04 23:46 6. Książka taka sobie,jak zresztą inna tej autorki,,Zakopane odkopane".Najlepsza pozycja o Tatrach,ratownictwie jaką czytalem to bez watpienia,,Góry mojej mlodosci"Jerzego Hajdukiewicza. 2019-01-03 14:30 7. polecam zobaczyć na żywo oraz można sobie coś wybrać i kupić 2018-12-27 09:27 8. Jakoś dziwnie przypomina okładkę i szatę graficzną i treść książki Jagiełły... Nie podoba mis ie to, tak sie nie robi! 2018-12-14 23:05 9. Że tak powiem książka nudna pisana tylko dla pieniędzy . Czyta sie jak wiadomości na portalu informacyjnym przy niej kroniki topr to wybitne dzieło :) czy januszom w klapkach otworzy oczy - nie sądzę . Pozdrowienia dla TOPR :) 2018-12-11 10:33 10. To prawda, do Jagiełły autorce tej książki jest daleko, bardzo daleko. A książka jest nudna, niestety.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Album TP

Bojcorka