2017-12-22 15:57:06

Słowacja

Górale ruscy i pienińscy znów razem

Reklama

Reklama
Reklama

W kinie Tatra w Starej Lubovni odbyła się premiera filmu "Muzyka bez granic" - autorstwa dr Justyny Cząstki-Kłapyty.

Reklama

Premiera filmu połączona została z promocją płyty zawierającej nie tylko ten film, ale także nagrania 64 pieśni, które stanowią podsumowanie badawczych działań dokumentujących zbliżone warianty pieśniowe obu społeczności góralskich – ruskiej i pienińskiej po obu stronach granicy państwowej Małych Pienin. 


Dokument filmowy stanowi zarówno dopełnienie tych nagrań pieśniowych, jak i podsumowanie całego projektu „Muzyka bez granic”, którego głównym organizatorem jest Fundacja "Dobra Wola", a współorganizatorami po stronie polskiej – Miejski Ośrodek Kultury w Szczawnicy, Szałas Groń na Palenicy, a po słowackiej stronie - Lubovnianskie Osvetove Stredisko.

Projekt badawczy realizowany był przez cały rok 2017, oprócz aspektów etnomuzycznych miał, jako główny swój cel, ukazać i ożywić zapomniane dawne więzi górali pienińskich z tzw. Zahorianami - czyli Rusinami-Rusnakami zamieszkującymi Pieniny po obydwu stronach granicy. Z polskiej strony to tereny po dawnej "Rusi Szlachtowskiej" a więc rusińskie wsie Szlachtowa, Jaworki, Czarna i Biała Woda - których mieszkańców wysiedlono w ramach niesławnej "Akcji Wisła". Po słowackiej stronie to rusińskie wsie Litmanova, Velki Lipnik i Kamienka. W projekcie uczestniczyli również polscy górale pienińscy, którzy kultywują syntezę dawnej i dzisiejszej kultury tego regionu.

Analiza porównawcza zgromadzonych źródeł pieśniowych prowadzona była z perspektywy emicznej, czyli opartej na subiektywnych odczuciach nosicieli pieśniowej tradycji. - Przy identyfikowaniu odtwarzanych z nagrań wątków pieśniowych mieli oni za zadanie kierować się w pierwszej kolejności kryteriami muzycznymi, a dopiero w drugiej kolejności treściowymi, co nie należy w ludowej percepcji muzycznej do zadań najprostszych – mówi dr Justyna Cząstka-Kłapyta, która dokonała analizy zgromadzonego materiału źródłowego liczącego łącznie 211 nagrań pieśniowych, z których 113 zostało powtórnie nagranych w Sovart studio nagrań w Szczawnicy (przy MOK), a 63 ukazały się na płycie. 

Najwięcej zbieżności melodycznych i treściowych wykazał repertuar pieśni biesiadnych. Zbliżona pod względem melodycznym okazała się także grupa repertuaru wykonywanego na wolnym powietrzu. Zarówno górale pienińscy, jak i ruscy z Velkego Lipnika i Kamionki oraz byłej Rusi Szlachtowskiej określają tę kategorię pieśni nutami/ntami polanowymi albo nazywają je špivanky/śpiewki polanowe. Niezwykłą wartość jego nagrań podkreśla fakt, że stanowią jedyną zachowaną spuściznę muzyczną Rusinów Szlachtowskich, którzy jak cały etnos ruski miał ogromny wpływ na kształtowanie kultury muzycznej wielu regionów Karpat. 

Porównanie swojskiego repertuaru pieśniowego górali pienińskich z repertuarem słowackich sąsiadów i z zapamiętanymi z okresu przed II wojną światową pieśniami 93 letniego mieszkańca Jaworek – Bazylego Hnadkowicza pozwoliło wydobyć na światło dzienne dawno niewykonywane przez górali po obu stronach granicy melodie (pieśni) i udowodnić, jak wiele związków łączyło te dwie grupy etniczne. Nagrania wraz z filmem mają budzić refleksję nad fenomenem kształtowania muzycznych tradycji obszarów pogranicza kulturowego, które są wyjątkowe, jak polsko-słowacki region Pienin. Nie można zrozumieć kultury muzycznej polskiej części regionu pienińskiego bez wyjścia poza jego granice kulturowe, językowe, narodowościowe i wyznaniowe. W końcu udało nam się spojrzeć na ten znaczący dla dzisiejszego kształtu kultury muzycznej górali pienińskich wycinek regionu Pienin z perspektywy jakby całości, niezależnej od podziałów państwowych i wyznaniowych – mówi autorka projektu.

Film jest dostępny w Internecie na profilu facebookowym „Muzyki bez granic” oraz na kanale YouTube. W imprezie zorganizowanej na Słowacji przez Lubowlańskie Osvetowe Stredisko oraz Stowarzyszenie Młodzi Rusini wzięli udział: Justyna i Piotr Kłapytowie, reżyser filmów dokumentalnych Krzysztof Krzyżanowski, Alina Doboszewska z Fundacji Dobra Wola, Anna Łoś z Radia Kraków, Piotr Gąsienica - były dyrektor MOK-u w Szczawnicy, redaktorka miesięcznika "Z doliny Grajcarka" Alina Lelito z mężem Piotrem, który nagrywał płytę związaną z projektem, etnograf Piotr Krzywda, uczestnicy projektu Jan Kubik i Marian Jarosz, Andrzej Dziedzina Wiwer z żoną Marią, Janina Gawlik, Halina Stopka, Irena Stopa, Agnieszka Stopka, Helena Łazarczak, Anna Węglarz oraz reprezentantki społeczności jaworskiej i Stowarzyszenia na Rzecz Promocji i Rozwoju Jaworek - Stanisława Mazurek, Halina Gąsienica i Zofia Ikoniak - żona śp. Filipa, Rusnaka z Jaworek.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • USŁUGI | inne
    50zł za założenie najlepszej lokaty 3,5%
    WWW: www.kasazakonto.eu
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SUZUKI GRAND VITARA II 2005 stan bardzo dobry, Zakopane
    Tel.: 604112080
  • PRACA | dam
    Do stróżowania/dozoru zatrudnię. Zakopane
    Tel.: 510417782
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni KUCHARZA do Hotelu "Tatry" na Polanie Zgorzelisko z możliwością zakwaterowania. Tel. 18 20 637 30 lub 506 129 438.
  • PRACA | dam
    INSTYTUT SZKOLENIA zaprasza na kursy: - OPERATORA KOPARKI I KOPARKO-ŁADOWARKI, kontakt 781 600 400 lub mail: instytutszkolen.podhale@gmail.com
  • PRACA | dam
    KIEROWCA CE w ruchu międzynarodowym, dwutygodniowe kółka, wysokie wynagrodzenie od 6500zł
    Tel.: 667471998
    E-mail: tadziej@poczta.onet.pl
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam czarną krowę
    Tel.: 694763102
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    TOYOTA AVENSIS r.p.2005, 2.0D
    Tel.: 602139613
    E-mail: wacsmo@gmail.com
  • MOTORYZACJA | kupno
    SKUP Samochodów Każda Marka
    Tel.: 512-700-770
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni na stałe, z możliwością zamieszkania POKOJÓWKI. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    WYNAJMĘ BUDY-STOISKA POD HANDEL W CENTRUM BIAŁKI, dobra lokalizacja, dobre ceny. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL 110mkw W CENTRUM NOWEGO TARGU ul. Krzywa, z odbiorami, pod KAWIARNIĘ, ZAKŁAD FRYZJERSKI, BIURO. 608 806 408
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w sklepie spożywczym EURO na UL.ZAMOYSKIEGO 1. Praca zmianowa na stanowisku sprzedawca.Mile widziane doświadczenie.
    Tel.: 501366626
    E-mail: darczar1@o2.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    LAND ROVER DISCOVERY 3, r.p.2008, przebieg 400 000 km, serwisowany, I właściciel, cena 35000 zł. 602 378 614
  • PRACA | dam
    Willa w centrum Zakopanego zatrudni na stałe RECEPCJONISTĘ. Wymagana znajomość j. angielskiego. CV na adres: recepcja.rekrutacja@wp.pl, lub telefonicznie: 666378357
  • PRACA | dam
    SPRZĄTANIE POKOI w centrum Zakopanego. tel. 885707070
  • PRACA | dam
    Nowy Targ zatrudnię KUCHARZA-POMOC KUCHENNĄ. 794 380 578.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam Willę w centrum Zakopanego z przeznaczeniem na pokoje gościnne.
    Tel.: 515247140
  • PRACA | dam
    RECEPCJONISTA/KA - HOTEL W BUKOWINIE TATRZAŃSKIEJ poszukuje osobę na ww. stanowisko, praca zmianowa, umowa o pracę
    Tel.: 507645428
    E-mail: ks.morskieoko@nat.pl
  • PRACA | dam
    POTRZEBUJEMY SPRYTNYCH LUDZI Z DOŚWIADCZENIEM CIESIELSKIM DO BUDOWY WIEŻY WIDOKOWEJ W KRYNICY-ZDRÓJ. Bardzo dobre warunki finansowe.
    Tel.: 601 393 922
  • PRACA | dam
    Praca na budowie - docieplenia, wykończenia. Zakopane i okolice.
    Tel.: 500160574
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    Praca w Norwegii .Firma Norweska zatrudni; tynkarzy,również początkujących,stolarzy,dekarzy,malarzy,blacharzy budowlanych. Języki obce NIE wymagane-pracownicy z Podhala. Zarobki ; 10,000-15,000 zł./miesiąc. Zjazdy do kraju co 2-3 tygodnie. Zapewniamy mieszkanie. Tel;
    Tel.: 667 602 602
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2018-07-21 21:00 Mistrzowski udój 2018-07-21 20:04 Prawdziwkowe szaleństwo czas zacząć 1 2018-07-21 19:05 Polak Węgier dwa bratanki 1 2018-07-21 19:01 Pociąg - najlepsze rozwiązanie 3 2018-07-21 17:46 Akcja ratunkowa na Dunajcu 5 2018-07-21 17:30 Śmieciowy krajobraz po wielkiej wodzie 3 2018-07-21 16:32 Mieli pod górę 2018-07-21 15:34 Kwietniki blokują parkujących 7 2018-07-21 14:30 Charytatywne mienia wyprzedawanie 3 2018-07-21 13:58 Morskie Oko oblężone 1 2018-07-21 13:35 Mistrzowskie parkowanie 1 2018-07-21 12:52 Woda nabroiła 1 2018-07-21 12:30 Kolejna ekstremalnie trudna akcja GOPR 1 2018-07-21 11:27 Kociczka MILUSIA szuka dobrego domu 2018-07-21 10:34 Biały Dunajec bez wody pitnej 1 2018-07-21 10:25 Parking z dzikimi zasadami u wylotu Doliny Kościeliskiej 12 2018-07-21 08:50 Wykształcona kosmetolog 7 2018-07-21 08:31 Piękne Tatry 2018-07-21 07:51 GOPR ratuje w Karakorum 1 2018-07-20 22:29 Przystań po przejściu wielkiej wody 3 2018-07-20 20:28 Flisacy zawiesili spływ Dunajcem 1 2018-07-20 19:05 Deweloperzy atakują granice Tatrzańskiego Parku Narodowego (WIDEO) 12 2018-07-20 18:58 Atak na pięć szczytów 2018-07-20 18:25 Alkoholu w mieście nie zabraknie 1 2018-07-20 17:27 Burmistrz w „karniaku” 2018-07-20 15:55 Jest! Wreszcie zaświeciło. Witamy cię słońce 5 2018-07-20 15:44 Niebieski jubileusz 2018-07-20 15:18 Podoba mi się… – nowy sklep PKL na Gubałówce już otwarty 2 2018-07-20 14:00 Rekord popularności strony TP. Konkurencja w tyle i daleko w tyle 5 2018-07-20 13:35 Wybija kanalizację na Pardałówce 2 2018-07-20 12:59 Awaryjne dostawy wody 2018-07-20 12:21 Zaparkowane auta utrudniają przejazd przez Poronin 3 2018-07-20 12:14 Kolizja w Kościelisku. Jedna osoba ranna 1 2018-07-20 12:13 Biegi w deszczu i burzy na Kasprowy Wierch 1 2018-07-20 12:10 Krzysztof S. na wolności 4 2018-07-20 11:46 Wciąż groźne rzeki. W Szaflarach wylał Potok Furczański, zagrożone budynki 2018-07-20 11:28 Bracia dziś o świcie wyruszyli z Rysów. Wspiera ich fundacja HANDICAP 2018-07-20 11:17 Tak ratownicy TOPR transportowali wczoraj ranną turystkę (WIDEO) 1 2018-07-20 11:05 W Tatrach nadal trudne warunki. Aktualna lista zamkniętych szlaków 2018-07-20 10:58 Wystarczyła krótka ulewa, a już wybija studzienki na Olczy 1 2018-07-20 10:47 Remontowana droga w Kościelisku w fatalnym stanie. Zniszczyłem koło 6 2018-07-20 10:11 Mistrzostwa Polski w Trialu 2018-07-20 10:06 Wypadek na zakopiance. 2 osoby ranne 2018-07-20 09:57 Znowu pada, ale wody w rzekach opadają 2018-07-20 09:49 Nowy skarbnik w urzędzie w Krościenku 6 2018-07-20 09:17 Scena z zalanych bulwarów przeniesiona 10 2018-07-20 07:50 Woda mogła zabrać życie 2018-07-20 06:07 Poranny wypadek na zakopiance 1 2018-07-19 22:38 Deszczowy protest przed sądem 15 2018-07-19 21:57 Akcja ratowników TOPR w ekstremalnych warunkach 8
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-07-15 11:25 1. PODGORICA to -CZARNOGÓRA - MONTENEGRO 2018-07-14 23:40 2. Mnie dziwi jedna rzecz. Dlaczego przy wylotach z głównych tras wycieczkowych np dolina Kościeliska lub przy zejściu do Kuźnic nie ma żadnych śmietnikow??? Brak takich prostych rozwiązań jest dziwny. Co tatrzański park nie może w ramach biletów postawić smietnikow? A potem się dziwią że leży na ulicy...co ludzie do domu mają nosić? 2018-07-08 07:15 3. Podgorica jest stolicą Czarnogóry . Takie małe sprostowanie 2018-06-29 22:57 4. Naszczescie widać po tych fotach ze coraz mniej ludzi jest naiwnych i sprzątają Tatry za tych darmo zjadow z tpn na lesniczowkacz siedzi po paru chłopa cały dzień i biora za to gruba kasę bo wszystko wziete do rezerwatow scislych tak ze ludzie nie maja tam wstepu hodowla kornika i drzewo marniejace za miliony złotych do tego jeszcze biorą gruba kasę za bilety to nie mają za co wynająć ludzi do sprzątania? 2018-06-28 15:27 5. Dobrze, że jest tak dużo zdjęć bo jeszcze ktoś mógłby odnieść wrażenie że były tysiące albo miliony zatroskanych obywateli prl. 2018-06-20 14:26 6. Z całym szacunkiem dla mistrza: Józef Piłsudski, Ryszard Kaczorowski, Władysław hr. Zamoyski, Kazimierz Przerwa Tetmajer, Władysław Orkan, Kornel Makuszyński, Ignacy Mościcki, Stanisław Witkiewicz i ... Kamil. Wszystko w porządku panowie radni? 2018-06-19 12:00 7. Czy ci zaKODowani to wiedzą co to jest faszyzm? Jak na zjazd całej małopolski, Oświęcimia, Raciborza itd. to po jednym delegacie z miasta chyba przypadło, patrząc po frekwencji. 2018-06-18 12:01 8. Tryzub widze jest na każdej demonstracji. O co im kaman??? 2018-06-18 10:07 9. Jak to miło, że panowie z antyislamu, też poparli tę akcję. 2018-06-13 23:24 10. ciekawostka ze ta firma dalej istnieje tu jest link do strony producenta jednej z tych starych maszyn .. http://www.cramer.eu/pl/strona-glowna.html
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Bojcorka

Album TP

Pożegnania